Topbiljart in Andijk. Nederlands Kampioenschap Driebanden, 30, 31 januari en 1 februari in Cultura

Rolf, John en Henk (foto aangeleverd)
Andijk staat binnenkort drie dagen lang in het teken van biljart op het allerhoogste amateurniveau. In café en cultureel ontmoetingscentrum Cultura wordt het Nederlands Kampioenschap biljarten (driebanden klein) gespeeld, de zwaarste spelsoort binnen het biljarten.
Opvallend is dat van de zestien deelnemers die aan de start verschijnen, er drie uit Andijk komen; Henk Overmars, Rolf Botman en John Stavenuiter. Uniek, zelfs op nationaal niveau.
Wat is driebanden?
Driebanden is voor buitenstaanders misschien lastig, maar wie het spel eenmaal ziet, begrijpt snel waarom het zoveel liefhebbers heeft. Bij driebanden moet de witte bal, via minimaal drie banden, beide andere ballen raken. Dat maakt het spel complex en vraagt om uiterste precisie, inzicht en gevoel.
“Het lijkt simpel, maar je bent nooit uitgeleerd,” zegt Henk, die al meerdere keren Nederlands kampioen werd in deze klasse. “Elke fout wordt direct afgestraft.”
John vult aan: “Je moet een bepaalde moyenne draaien. Dat is het gemiddelde aantal punten dat je per beurt scoort. Hoe hoger je moyenne, hoe constanter je speelt. Kom je daar structureel boven, dan ga je een klasse hoger spelen. En dit is eigenlijk de allerhoogste klasse op een kleine biljarttafel. Het wordt steeds moeilijker, omdat je steeds sterkere tegenstanders krijgt. Juist dat is de uitdaging: die sterke jongens proberen te pakken.”
Programma
Het NK begint met de voorrondes op vrijdag 30 en zaterdagochtend 31 januari. De zes beste spelers plaatsen zich voor de finale, die wordt gespeeld op zaterdagmiddag en zondag 1 februari. De wedstrijden zijn gratis toegankelijk voor publiek. Er worden tribunes geplaatst, zodat bezoekers het spel van dichtbij kunnen volgen.
Waarom Andijk?
Dat het kampioenschap juist in Andijk plaatsvindt, is geen toeval. De organiserende biljartclub viert haar 60-jarig bestaan en staat landelijk bekend om haar sterke organisatie. “Spelers uit heel Nederland komen hier graag,” vertelt John. “Alles is goed geregeld en er is altijd publiek. Dat maakt het aantrekkelijk om hier te spelen.”
Lokale topspelers
Bijzonder is ook de achtergrond van de drie Andijkse biljarters. Alle drie begonnen zij al op jonge leeftijd met biljarten, vaak in lokale cafés en jeugdclubs. Die vroege kennismaking blijkt cruciaal. “Wat je jong leert, raak je niet meer kwijt,” aldus Rolf. Inmiddels behoren zij tot de nationale top van het amateurbiljart. Toch blijft de sport voor hen een liefhebberij: prijzengeld is er niet, de eer en de titel zijn de beloning.
Verjonging blijft een uitdaging
Biljarten heeft het imago van een sport voor oudere mannen. De meeste biljarters zijn tussen de 35 en 80 jaar. Toch is de sport technisch, mentaal uitdagend en sociaal. Verjonging blijft echter lastig. “Vroeger kwam je als tiener in het café, nu zitten jongeren vooral op hun telefoon,” zegt Rolf nuchter.
Balgevoel
Volgens Rolf draait biljarten om meer dan techniek alleen: “Je moet patronen zien, maar vooral gevoel hebben. Raak je een bal kort of lang, dan bepaalt dat meteen richting en snelheid. Je kunt ook met effect stoten. Het is te vergelijken met golf: ook daar draait alles om slag en gevoel.”
Hij maakt zelfs een vergelijking met voetbal:
“Johan Cruijff zei ooit dat biljarten zijn grote hobby was, omdat hij daar veel kennis uit haalde voor het voetbal. Hoe je een bal raakt, hoe je hem laat draaien. Als hij een stift gaf, raakte hij de bal onderin. En pakte hij de buitenkant, dan kon hij de bal perfect voorleggen bij een medespeler.”
Meest eerlijke sport
“Biljarten is de meest eerlijke sport die er is,” besluit Rolf trots. “Er is geen scheidsrechter, geen VAR, geen AI die invloed heeft. Alleen jij, de ballen en de tafel. Dat is de charme van biljart.”
Samen mogelijk gemaakt
Deze drie dagen topbiljart zijn mede mogelijk gemaakt door regionale adverteerders, de gemeente Medemblik en de Rabobank

Kwalificatiewedstrijden
Finale